Πολιτισμός Σημαντικότερα

“Να εμπνευστούμε από τα ιδανικά των προγόνων μας, την πίστη στην ελευθερία”

Ο Πανηγυρικός Λόγος που εκφώνησε η Καθηγήτρια Σάντυ Μωραϊτου

στον εορτασμό της 28ης Οκτωβρίου 1940 στο μνημείο Ηρώων Μεγάρων 

Στη μακραίωνη και ένδοξη ιστορία μας ξεχωριστή θέση κατέχει η 28η Οκτωβρίου 1940 και γι’ αυτό την εορτάζουμε με υπερηφάνεια και εθνική ομοψυχία. Η 28η Οκτωβρίου σηματοδοτεί την έναρξη του αγώνα του ελληνικού λαού για την υπεράσπιση των ιδανικών και των πιστεύω του, ιδανικά και «πιστεύω» που κάθε λαός ο οποίος θέλει να καλείται «πολιτισμένος» οφείλει να υιοθετεί και να υπερασπίζεται.

Ήταν 15 Αυγούστου του 1940. Ο λαός της Ελλάδας προσκυνούσε ταπεινά τη Δέσποινα του Αρχιπελάγους, στην Τήνο, όταν το ιταλικό υποβρύχιο χτύπησε ύπουλα και βύθισε το αντιτορπιλικό «Έλλη».

Κι ήταν ξημερώματα της 28ης Οκτωβρίου 1940, όταν ο Ιταλός πρεσβευτής στην Αθήνα Γκράτσι επέδωσε ιδιόχειρα στον τότε πρωθυπουργό της Ελλάδας Ιωάννη Μεταξά τελεσίγραφο με το οποίο η Ιταλία απαιτούσε την ελεύθερη διέλευση του ιταλικού στρατού από την ελληνοαλβανική μεθόριο προκειμένου στη συνέχεια να καταλάβει κάποια στρατηγικά σημεία της Ελλάδας. Κι ήταν ακριβώς αυτήν την ιστορική στιγμή που ο Έλληνας πρωθυπουργός απάντησε το «Όχι» απέναντι στην επεκτατική πολιτική του φασιστικού καθεστώτος του Μουσολίνι, γνωρίζοντας πως μεγαλύτερο αγαθό από το αγαθό της ελευθερίας δεν υπάρχει. Ένα «Όχι» που το στήριξε ο ελληνικός λαός με πρωτοφανή προθυμία και αυταπάρνηση, απλά και αυτονόητα σαν φυσιολογική εκδήλωση της ελληνικής ψυχής όπως αυτή διαπλάστηκε ανάμεσα στους αιώνες.

Αρχίζει η εποποιία του αλβανικού μετώπου. Μοιραία η ανάμνησή μας μας οδηγεί στα ηρωικά βουνά της Πίνδου. Στο ηρωικό Καλπάκι, το ελληνικό στρατιωτικό σώμα της Ηπείρου κέρδισε την πρώτη νίκη. Οι πόλεις της Βορείου Ηπείρου απελευθερώνονταν μία μία: Κορυτσά, Πόγραδετς, Πρεμετή, Άγιοι Σαράντα, Αργυρόκαστρο, Χειμάρα, Κλεισούρα. Η ιαχή «αέρα» εμψύχωνε τους Έλληνες στρατιώτες παρά την υπεροπλία του εχθρού, τις άσχημες καιρικές συνθήκες, τα κρυοπαγήματα, τις κακουχίες.

Τα ανδραγαθήματα των Ελλήνων ηρώων δεν περιορίζονται μόνο στη στεριά.Τα υποβρύχια Αδρίας, Παπανικολής, Λάμπρος Κατσώνης, Πρωτέας, Τρίτωνας εκδικούνται περίλαμπρα τον εγκληματικό τορπιλισμό της «Έλλης». Στο έργο τους αυτό βοηθά και η γενναία αεροπορία μας με τις επιτυχείς αναγνωρίσεις και τους βομβαρδισμούς.

Η φασιστική επίθεση των Ιταλών αποτυγχάνει παταγωδώς. Ο ιταλικός στρατός συντρίβεται οριστικά. Η ελληνική ψυχή είχε δώσει την απάντηση που έπρεπε, είπε το περήφανο «Όχι» και έδωσε έναν αγώνα για τα ιερά και τα όσια της πατρίδας μας, με αποτέλεσμα να αιφνιδιάσει δυσάρεστα τους εισβολείς, να τους χαρίσει ιδιαίτερα ταπεινωτικές ήττες και να τους αναγκάσει να αποσυρθούν μέσα από τα αλβανικά σύνορα και να περιμένουν εκεί τη βοήθεια των συμμάχων.

Ένα δεύτερο «Όχι» ακολουθεί αυτό της 28ης Οκτωβρίου ενάντια αυτή τη φορά στον Γερμανό δικτάτορα Χίτλερ που κλήθηκε να βοηθήσει τους Ιταλούς συμμάχους του. Πάνω στα οχυρά της Μακεδονίας και της Θράκης, στο Ρούπελ, στο Περιθώρι, στο Λίσσε, στον Εχίνο γράφονται νέες σελίδες άφταστης δόξας.

Τελευταίο οχυρό της ελληνικής αντίστασης η Κρήτη. Η προσπάθεια να κατακτηθεί το νησί με ρίψη αλεξιπτωτιστών προκάλεσε τρομακτικές απώλειες σε ένα από τα πιο επίλεκτα σώματα των γερμανικών δυνάμεων. Οι λεοντόκαρδοι Κρήτες κατόρθωσαν να καθυστερήσουν τις πολεμικές επιχειρήσεις του γερμανικού αρχηγείου.

Επτά μήνες η αιματοβαμμένη Ελλάδα πάλεψε ολομόναχη ώσπου η αντοχή της εξαντλήθηκε με αποκορύφωμα τη βεβήλωση της αιώνιας Ακρόπολης των Αθηνών: οι Γερμανοί εισβάλλουν στην Ελλάδα και μέσα σε λίγες ημέρες η σημαία του άδικου νικητή με τον αγκυλωτό σταυρό κυματίζει στην Ακρόπολη. Εκατόμβες αθώων ψυχών χάνουν τη ζωή τους από βασανιστήρια, πείνα και κακουχίες κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής στα Καλάβρυτα, στο Δίστομο, στην Κάνδανο της Κρήτης. Χωριά καίγονται και σβήνονται από τον χάρτη, αρχαία μνημεία βεβηλώνονται.

Στις 9 Οκτωβρίου του 1944 απελευθερώνονται τα Μέγαρα.

Στις 12 Οκτωβρίου 1944 η γερμανική κατοχή τελειώνει. Η Αθήνα απελευθερώνεται. Η γαλανόλευκη κυματίζει ξανά στον Ιερό Βράχο της Ακρόπολης. Το τέλος της τραγωδίας του πολέμου βρήκε τους Έλληνες πληγωμένους αλλά όρθιους. Ο ελληνικός λαός απέδειξε για μια ακόμη φορά σε όλη την οικουμένη ότι όταν ένα έθνος μπορέσει να κινηθεί ολόψυχα για τη δικαίωση της ανθρώπινης λαχτάρας για την ελευθερία τότε πραγματοποιεί τον ενδοξότερο θρίαμβο της Αρετής, νικάει Λαιστρυγόνας και Κύκλωπας και θεμελιώνει το λαμπρότερο εγκόσμιο μεγαλείο.

Ο εορτασμός αυτής της επετείου, μετά από 81 χρόνια, δε γίνεται γιατί το έχουν ανάγκη οι ψυχές των ηρώων του ’40. Αυτοί έχουν ήδη καταχωρηθεί στις χρυσές σελίδες της ιστορίας του Έθνους μας, Είναι πλέον αθάνατοι.

Εμείς όμως είμαστε αυτοί που σήμερα τους έχουμε περισσότερη ανάγκη. Έχουμε την ανάγκη να πιαστούμε από τα κατορθώματά τους. Να εμπνευστούμε από τα ιδανικά τους, από την πίστη τους στην ελευθερία και την Πατρίδα, από τις διαχρονικές αξίες του Ελληνισμού και της Ορθοδοξίας.

Γι’ αυτά τα ιδανικά πολέμησαν οι αγωνιστές του ’40, ούτε για συμφέροντα, ούτε για χρήματα. Την 28η Οκτωβρίου 1940 την πόρτα της Ελλάδας χτύπησε η αλαζονεία της δύναμης, η έπαρση του ισχυρού. Οι Δυνάμεις του Άξονα προκαλούσαν το δέος πριν καν επιτεθούν. Κι όμως οι πρόγονοί μας είπαν το «ΌΧΙ». Και ξεβολεύτηκαν. Και χάλασε η ήρεμη καθημερινότητά τους. Και χωρίστηκαν ολόκληρες οικογένειες. Για τα ιδανικά. Για την ελευθερία και την αξιοπρέπεια. Για την αγάπη στην πατρίδα.

Ας είναι λοιπόν ο σημερινός λόγος ένα έναυσμα να ασχοληθούμε όλοι περισσότερο με την ιστορία μας, ένα μνημόσυνο για όσους έπεσαν ηρωικά στον πόλεμο και μία ελάχιστη τιμή ευγνωμοσύνης στην μητέρα μας την Παναγία.

Ευχαριστώ πολύ.

Χρόνια Πολλά!

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ο Γ. Πατούλης στο Δημαρχείο Μεγάρων

Απαλλαγή δημοτικών τελών λόγω κορωνοϊού

Τα Άγια Θεοφάνεια στη Νέα Πέραμο