Μαρία Τζέη: «Έκφραση άμετρης δοτικότητας, που ο κάθε εκπαιδευτικός πρέπει να εκπέμπει προς όλη την κοινωνία»
Υπάρχουν βιβλία που γεννιούνται από την ανάγκη του δημιουργού να “αδειάσει” την ψυχή του στο χαρτί, και υπάρχουν εκείνα που λειτουργούν ως γέφυρες ανάμεσα στο βίωμα, τη μνήμη και τη σύγχρονη πραγματικότητα. Το «Ασέληνον Όρος», η νέα συλλογή διηγημάτων που έρχεται να εμπλουτίσει τη βιβλιογραφία μας, ανήκει αναμφίβολα στη δεύτερη κατηγορία.
Η συγγραφέας, Μαρία Τζέη, μια εκπαιδευτικός που υπηρέτησε με συνέπεια την αξία του «μοιράζεσθαι», επιλέγει αυτή τη φορά να μας ξεναγήσει σε τριάντα διαφορετικούς κόσμους. Από τις «χαμένες πατρίδες» του Πειραιά, όπου μεγάλωσε, μέχρι την ψηφιακή εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης, το βιβλίο της αποτελεί έναν καθρέφτη της κοινωνίας μας. Με μια γραφή ειλικρινή, που ισορροπεί ανάμεσα στον προβληματισμό και την αισιοδοξία, μας καλεί να αναγνωρίσουμε στους ήρωές της τους «ανθρώπους της διπλανής πόρτας» –ίσως και τους ίδιους μας τους εαυτούς.
Με αφορμή την επικείμενη επίσημη παρουσίαση του βιβλίου, η οποία θα πραγματοποιηθεί την Κυριακή 26 Απριλίου, στις 19:00, στην αίθουσα της Δημοτικής Βιβλιοθήκης Μεγάρων, συζητάμε με τη δημιουργό για το πώς ένα βουνό χωρίς φεγγάρι έγινε η αφορμή για ένα λογοτεχνικό ταξίδι λύτρωσης, αλλά και για τη σημασία του να ξεκινά κανείς το ταξίδι του βιβλίου του από τον τόπο που τον αγκαλιάζει.
– «Ασέληνον Όρος» (βουνό χωρίς φεγγάρι). Ένας τίτλος ιδιαίτερα υποβλητικός. Τι συμβολίζει για εσάς και πώς συνδέεται με τις ιστορίες του βιβλίου;
– Αρχικά, ευχαριστώ από καρδιάς την εφημερίδα σας για τη φιλοξενία και την προβολή του «Ασέληνου Όρους» μου στο αναγνωστικό σας κοινό, πράγμα που δείχνει πως στηρίζετε και ενδιαφέρεστε για τα πνευματικά δρώμενα και τους νέους συγγραφείς της πόλης μας.
Όπως γνωρίζετε, δεν είμαι επαγγελματίας συγγραφέας. Η ψυχή μου, η λογική και η ζωή μου είναι συνυφασμένα με την άμετρη δοτικότητα, που ο κάθε εκπαιδευτικός πρέπει να εκπέμπει, όχι μόνο στους μαθητές του, αλλά και προς όλη την κοινωνία. Για μένα η έννοια του «μοιράζομαι» ιδέες, γνώσεις και εμπειρίες, είναι αρχή ζωής για αυτό και αισθάνομαι Δασκάλα και όχι Συγγραφέας.
«Ασέληνον Όρος» ονόμαζαν οι Αρχαίοι Έλληνες το όρος Γκιώνα που βρίσκεται στη Στερεά Ελλάδα ανάμεσα στον Παρνασσό και τα Βαρδούσια.
Έζησα για λόγους επαγγελματικούς τρία χρόνια σ’ ένα χωριό στους πρόποδες του Ασέληνου Όρους και, ως παιδί της πόλης, δεν είχα ξαναδεί και δεν είχα ξαναζήσει σε χωριό που αγναντεύει το βουνό από το πρωί μέχρι το βράδυ. Εντυπωσιάστηκα εγώ, η θαλασσινή Πειραιώτισσα, και από τότε αγάπησα περισσότερο τα βουνά από τη θάλασσα, δίπλα στην οποία μεγάλωσα.
Για μένα το «Ασέληνον Όρος» συμβολίζει την ανεμελιά της νιότης μου. Ο μύθος το θέλει «ασέληνον» …θα μάθετε το γιατί διαβάζοντας το ομώνυμο διήγημα στο βιβλίο μου.
– Ποιο από τα 30 διηγήματα ήταν το πιο δύσκολο να γραφτεί;
-Το διήγημα που με δυσκόλεψε περισσότερο να γραφτεί ήταν το «Μανούλα γιατί δε γελάς;». Υπήρχε μεγάλη συναισθηματική φόρτιση και σταματούσα μετά από κάθε παράγραφο γιατί δεν… έβλεπα να συνεχίσω .
Το έβαλα πρώτο στο βιβλίο γιατί ήθελα να τιμήσω έναν υπέροχο άνθρωπο που έχω την τύχη, την ευτυχία και την τιμή να είμαι κόρη της.
– Μετά το «Κυνηγώντας το όνειρο» το 2018, μεσολάβησαν οκτώ χρόνια. Πώς ωρίμασε η γραφή σας σε αυτό το διάστημα και τι άλλαξε στον τρόπο που βλέπετε τον κόσμο;
– Άργησα να εκδώσω το δεύτερο βιβλίο μου, όχι γιατί δεν έγραφα αυτά τα οκτώ χρόνια που πέρασαν, αλλά γιατί, όπως σας είπα, δεν είμαι επαγγελματίας συγγραφέας και δεν υπήρχε καμία βία για επίσημη έκθεσή μου.
Σίγουρα, έχουν αλλάξει πολλά πράγματα στον κόσμο και την κοινωνία αυτά τα τελευταία χρόνια, όμως οι αντιλήψεις μου για τη ζωή παραμένουν οι ίδιες και η Μυρτώ του «Κυνηγώντας το όνειρο», συνεχίζει να κυνηγάει τα όνειρα της για έναν καλύτερο και πιο δίκαιο κόσμο.
– Επιλέξατε τη φόρμα του διηγήματος αντί για ένα μυθιστόρημα. Τι είναι αυτό που σας γοητεύει στη μικρή φόρμα και πώς καταφέρατε να χωρέσετε «30 διαφορετικούς κόσμους» σε ένα βιβλίο;
– Επέλεξα τη φόρμα του διηγήματος γιατί διαβάζεται πιο εύκολα και μέσα σε λίγες σελίδες λες αυτά που θέλεις χωρίς να κουράζεις τον αναγνώστη .
Ξέρω και από τον εαυτό μου, όταν διαβάζω, πως οι μικρές ιστορίες είναι πιο εύπεπτες και πιο καλοδεχούμενες από τον αναγνώστη, ένα μεγάλο μυθιστόρημα μπορεί και να το αφήσω στη μέση.
– Λέτε ότι οι ήρωές σας είναι οι «άνθρωποι της διπλανής πόρτας». Ποιο είναι το χαρακτηριστικό που κάνει έναν απλό άνθρωπο να γίνει λογοτεχνικός ήρωας στα δικά σας μάτια;
– Οι ήρωες μου είναι όλοι άνθρωποι σαν εμένα κι εσάς, απλοί και καθημερινοί τύποι που κλαίνε, γελάνε, ενθουσιάζονται, ονειρεύονται, ταξιδεύουν ή απογοητεύονται, αλλά συνεχίζουν να ελπίζουν. Τα θέματα μου ακροβατούν ανάμεσα στον προβληματισμό και την αισιοδοξία.
– Στο βιβλίο συνυπάρχουν οι «χαμένες πατρίδες» με την «Τεχνητή Νοημοσύνη». Πώς γεφυρώνεται η μνήμη του παρελθόντος με την ταχύτητα του τεχνολογικού μέλλοντος μέσα στο έργο σας;
– Οι «Χαμένες πατρίδες» είναι οι εικόνες και οι εμπειρίες των παιδικών μου χρόνων, όταν στη Νέα Καλλίπολη του Πειραιά, που γεννήθηκα και μεγάλωσα, είχα γείτονες Μικρασιάτες που ζούσαν σε παράγκες και κατάφεραν μέσα σε λίγα χρόνια να ορθοποδήσουν, να φτιάξουν καλύτερα σπίτια, να σπουδάσουν και να αποδείξουν σ’ εμάς τους ντόπιους πως αξίζουν την εκτίμηση και τον θαυμασμό μας. Η Τεχνολογία έκανε επιθετική επέλαση στη ζωή μας και μας ανάγκασε να «συμμορφωθούμε προς τας υποδείξεις», διαφορετικά θα μείνουμε εκτός και θα χάσουμε το τραίνο της εξέλιξης.
– Ένα από τα θέματα που θίγετε είναι η γυναικεία χειραφέτηση. Πόσο «ελεύθερη» είναι η σύγχρονη γυναίκα σήμερα και πώς αυτό αντανακλάται στις ιστορίες σας;
– Στο διήγημα μου «Οι Πρωταγωνίστριες» παρουσιάζω τη χειραφέτηση των γυναικών ως δίκοπο μαχαίρι, γιατί κέρδισαν μεν την οικονομική τους ανεξαρτησία, άρα και τη χειραφέτησή τους, όμως συχνά ταλαιπωρούνται, γιατί η περίοδος που ζούμε είναι μεταβατική και δεν απολαμβάνουν με ψυχική και σωματική υγεία όσα μια πλήρης χειραφέτηση απαιτεί.
Εδώ υπάρχει και μια παρεξήγηση. Χειραφέτηση δεν σημαίνει «καταπίεζε για να μην καταπιέζεσαι». Η Παιδεία των φύλων είναι αναγκαία προϋπόθεση για να υπάρξει συν- εργασία, συν-ύπαρξη και συντροφικότητα.
- Έχετε δηλώσει ότι γράφοντας «καταθέτετε την ψυχή σας και απελευθερώνεστε». Η συγγραφή για εσάς λειτουργεί περισσότερο ως ανάγκη επικοινωνίας ή ως μια προσωπική λύτρωση;
-Η συγγραφή για να είναι επιτυχημένη, κατά τη γνώμη μου, πρέπει πρώτα απ’ όλα να οδηγεί τον συγγραφέα στη «λύτρωση» και την «κάθαρση» της ψυχής.
Γράφω για μένα, για τη δική μου χαρά και τις δικές μου ανάγκες. Αν αυτή η προσωπική λύτρωση συμπέσει και με τη λύτρωση του αναγνώστη, τότε πέτυχες το στόχο σου.
- Το εξώφυλλο κοσμείται από έργο της Αθηνάς Τζέη. Πώς είναι η αίσθηση να βλέπετε τις λέξεις σας να μεταφράζονται σε εικόνα από έναν δικό σας άνθρωπο;
- Η Αθήνα Τζέη, η καταξιωμένη ζωγράφος, είναι γυναίκα του αδελφού μου. Είναι αδελφή μου, γιατί έχουμε μεγαλώσει μαζί στο ίδιο περιβάλλον και έχουμε μοιραστεί όνειρα, σκέψεις, χαρές και λύπες.
Είναι ευτυχία που έδωσε μέσα από τη ζωγραφική της φως στο «Ασέληνον Όρος» μου.
-Η παρουσίαση γίνεται στη Δημοτική Βιβλιοθήκη Μεγάρων. Πόσο σημαντικό είναι για έναν δημιουργό να ξεκινά το ταξίδι του βιβλίου του από τον τόπο του και τους ανθρώπους που τον γνωρίζουν;
-Η παρουσίαση γίνεται στη Δημοτική Βιβλιοθήκη Μεγάρων, υπό την αιγίδα της Λέσχης Ανάγνωσης, όπου είμαι μέλος, γιατί επιθυμώ να τιμήσω την Λέσχη παρουσιάζοντας εδώ, και όχι σε άλλο χώρο το βιβλίο μου.
Όπως γνωρίζετε, το έργο και η προσφορά της Λέσχης Ανάγνωσης είναι σημαντική διότι επί 17 ολόκληρα χρόνια προσφέρει Πολιτισμό στην πόλη μας παρουσιάζοντας συγγραφείς και το έργο τους.
- Τι θα θέλατε να κρατήσει ο αναγνώστης κλείνοντας την τελευταία σελίδα του «Ασέληνου Όρους;
-Θα ‘θελα ο αναγνώστης να χαρεί μαζί μου αυτό το πολυδιάστατο ταξίδι που ακροβατεί ανάμεσα στο βίωμα και τη φαντασία.
Θα ‘θελα ο αναγνώστης να μοιραστεί μαζί μου όλες τις σκέψεις, τις γνώσεις, τις εμπειρίες και τα διαφορετικά μηνύματα που απορρέουν χωριστά μέσα από κάθε διήγημα.
Θα ‘θελα ο αναγνώστης να κρατήσει, να αξιοποιήσει και να οικειοποιηθεί ο,τι του ταιριάζει περισσότερο.
—
Πρόσκληση στην Παρουσίαση
Η Λέσχη Ανάγνωσης της Δημοτικής Βιβλιοθήκης Μεγάρων και η Διεύθυνση Παιδείας & Πολιτισμού του Δήμου Μεγαρέων διοργανώνουν μια ξεχωριστή εκδήλωση για τη γνωριμία του κοινού με το «Ασέληνον Όρος».
Πότε: Κυριακή, 26 Απριλίου 2026 | Ώρα: 19:00
Πού: Αίθουσα Δημοτικής Βιβλιοθήκης Μεγάρων (Κ. Σχινά 2)
Για το έργο και τη διαδρομή της συγγραφέως θα μιλήσουν:
- Χριστίνα Νικηταρά: Διδάκτωρ Φιλοσοφίας, π. διευθύντρια Β/θμιας εκπαίδευσης Δυτ. Αττικής και συγγραφέας.
- Εύη Γεωργαντά: Φιλόλογος, Διευθύντρια του 3ου Γυμνασίου Μεγάρων.
Η βραδιά θα έχει έντονο καλλιτεχνικό χρώμα, καθώς ο Σπύρος Παπανικόλας θα πλαισιώσει την εκδήλωση μουσικά, ενώ μέλη της Λέσχης Ανάγνωσης θα ζωντανέψουν αποσπάσματα του βιβλίου μέσα από αναγνώσεις.