Απόσπασμα από την ομιλία, την οποία εκφώνησε ο δάσκαλος Κωνσταντίνος .Σ. Μιχάλαρος στις 30 Ιανουαρίου 2002 στον Ι. Ναό Αγίας Σοφίας στην Κουντούρα του νομού Χανίων με αφορμή τον εορτασμό των Τριών Ιεραρχών, προστατών της Παιδείας και των Γραμμάτων.
Σήμερα 30 Ιανουαρίου ,όπως και κάθε χρόνο τέτοια μέρα ,όλοι όσοι ανήκουμε στη σχολική κοινότητα ερχόμαστε στο ναό να εκκλησιαστούμε και τιμάμε τρεις μεγάλους Αγίους, προστάτες των γραμμάτων και των επιστημών , βοηθούς και εμπνευστές των μαθητών και των δασκάλων. Οι Άγιοι αυτοί αγάπησαν πολύ Το Θεό και τη μελέτη. Με την προσευχή Στο Θεό προσέγγισαν την αιώνια αλήθεια και ολοκληρώθηκαν στη ζωή και με τη μελέτη γνώρισαν την ομορφιά και τη σοφία του κόσμου. Οι τρεις Ιεράρχες σπούδασαν στα ξακουστά Πανεπιστήμια της εποχής τους και , αφού ολοκλήρωσαν τις σπουδές τους, εκπλήρωσαν ένα άλλο μεγάλο τους όνειρο: έγιναν κληρικοί και έφτασαν μέχρι το μεγαλύτερο βαθμό της ιεροσύνης: έγιναν Επίσκοποι.
Ο ιερός υμνωδός δίνει κατευθυντήριες γραμμές για το πώς πρέπει να γίνεται ο εορτασμός μνήμης Αγίου: «μνήμη δικαίου μετ’ ἐγκωμίων». Σκεπτόμενοι ορθολογικά, ως γνήσια παιδιά του καιρού μας, λέμε πως οι Άγιοι δεν έχουν χρεία εγκωμίων και επαινετικών προσλαλιών, αφού άξια ὧν ἒπραξαν ἀπολαμβάνουσιν , μέτοχοι ὄντες τοῡ Ἀκτίστου φωτός και τῆς Οὐρανίου Δόξης. Ωστόσο θα ήταν φρόνιμο να λάβουμε ερεθίσματα για προβληματισμό και αυτοκριτική με βάση τη ζωή και τη δράση των προβαλλόμενων Αγίων. Σήμερα λοιπόν που ιδανικό έγινε ο εύκολος πλουτισμός και ιδεώδες ο άνθρωπος της επιτυχίας, που οι συνειδήσεις σιωπούν ή νεκρώνονται ,σήμερα που τα πρότυπα χάθηκαν, οι Πνευματοφόροι τρεις Άγιοι είναι πρόκληση για το σύγχρονο άνθρωπο και ιδιαίτερα για το σύγχρονο δάσκαλο. Σε μια εποχή που η παιδικότητα είναι μια χαμένη ή σχεδόν χαμένη υπόθεση και που οι παιδαγωγοί κινδυνεύουν να απολέσουν κάθε όραμα, οι φωτισμένοι τρεις Ιεράρχες είναι έλεγχος της συνειδήσεως για το δάσκαλο που εγκλωβισμένος στα δημοσιοϋπαλληλικά του καθήκοντα και στα στεγανά του εργασιακού καθεστώτος, απεκδύεται εκούσια το ιμάτιο του λειτουργού.
Ας τολμήσουμε λοιπόν οι δάσκαλοι την αυτοκριτική μας με πρότυπα τους εορταζομένους Αγίους : Άραγε η ευρυμάθεια, η θύραθεν παιδεία , η ορθή και ευχερής χρήση του λόγου, που διέκρινε τον Ιερό Χρυσόστομο, είναι στις συνεχείς επιδιώξεις μας, ώστε οι μαθητές μας να μεταλαμβάνουν το γλωσσικό πλούτο και τα νάματα του πνευματικού μας πολιτισμού; Άραγε ο ανθρωπισμός της Βασιλειάδας του Ουρανοφάντορα Επισκόπου της Καισάρειας, του Μεγάλου Βασιλείου, είναι νεκρό γράμμα ή γίνεται βίωμα μέσα στη σχολική κοινότητα από τον εκπαιδευτικό και τους μαθητές, αντίδοτο αποτελεσματικό στο μικρόβιο της φιλαυτίας και του εγωισμού των καιρών της αφιλίας που ζούμε;
Άραγε τα κύματα ευαισθησίας που κατέκλυζαν την ποιητική ψυχή του Γρηγορίου του Θεολόγου δονούν και την ψυχή του σύγχρονου δασκάλου, την φορτίζουν με τις διαχρονικές ανθρωπιστικές αξίες;
Όλα αυτά θα πρέπει να εμπνέουν το δάσκαλο κάθε εποχής, γιατί μόνο έτσι θα κατορθώσουμε να βγάλουμε τον εαυτό και τους μαθητές μας από το στενό δωμάτιο με τη θέα του τίποτα, όπου μας εγκλώβισε ο υλισμός. Μόνο έτσι θα μάθουμε στους μαθητές μας να βλέπουν την πίσω πλευρά του φεγγαριού, την αμαυρωμένη ομορφιά του κόσμου που μας περιβάλλει. Μόνο έτσι θα τους καταστήσουμε κυνηγούς και ονειρευτές του επέκεινα. Ας δουλέψουμε στον έμψυχο αμπελώνα και ας ευχηθούμε οι τρεις Ιεράρχες να φωτίζουν και να ανοίγουν τα μάτια της ψυχής και της διάνοιας , να σταλάζουν την υπομονή και την αγάπη και να καθοδηγούν στα μονοπάτια της Αγιότητας.
Εκλεκτοί συνάδελφοι και αγαπητοί μαθητές,
Δεν υπάρχει πιο καταστρεπτικό και διαλυτικό φαινόμενο από το να μην συνδέονται οι μαθητές με τους δασκάλους, οι γονείς με τα παιδιά, οι άρχοντες με τους πολίτες με δεσμούς πολλής αγάπης. Τίποτα δεν μαστίζει τόσο το ανθρώπινο γένος όσο η περιφρόνηση της φιλίας και της αγάπης και η έλλειψη προθυμίας στην εφαρμογή της. Όμως και τίποτα δεν είναι πιο υψοποιό για το ανθρώπινο γένος, όσο η μανική επιδίωξη της κοινωνίας της αγάπης. Η αγάπη και η φροντίδα του δασκάλου εισπράττεται και συγκινεί τους μαθητές. Είναι το κοινό μυστικό της επιτυχίας του έργου του. Υπάρχει ανάγκη λοιπόν από δασκάλους που να υπερκαλύπτουν με το πλεόνασμα της αγάπης τους και να οδηγούν τους μαθητές σε λειμώνες πνευματικά ευθαλείς, από εκπαιδευτικούς που ατενίζουν τον ουρανό!