Αντιδήμαρχος Δημ. Γεωργακής: «Δημιουργούμε έναν εθνικής σημασίας κόμβο καινοτομίας, ανοίγοντας νέες ευκαιρίες»
Σε κλίμα έντονης πολιτικής αντιπαράθεσης, η οποία ωστόσο κατέληξε σε σπάνια ομοφωνία, το Δημοτικό Συμβούλιο Μεγαρέων ενέκρινε τη σύναψη Μνημονίου Συνεργασίας με το Ελληνικό Μεσογειακό Πανεπιστήμιο (ΕΛΜΕΠΑ). Στόχος της σύμπραξης είναι η σύνταξη και κατάθεση ολοκληρωμένης επιστημονικής πρότασης στα αρμόδια Υπουργεία για τη θεσμοθέτηση Αγροδιατροφικής Ζώνης Καινοτομίας στα Μέγαρα.
Αν το εγχείρημα ευοδωθεί, ο Δήμος Μεγαρέων θα φιλοξενήσει τη δεύτερη θεσμοθετημένη Ζώνη Καινοτομίας στην Ελλάδα, ακολουθώντας το παράδειγμα της «Αλεξάνδρειας Ζώνης Καινοτομίας» στη Θεσσαλονίκη, η οποία δημιουργήθηκε με ειδικό νόμο το 2006.
Ο εισηγητής του θέματος, Αντιδήμαρχος Δημήτρης Γεωργακής, πήρε τον λόγο για να εισάγει ένα θέμα με «θετικό πρόσημο και αισιόδοξο τόνο για το μέλλον του τόπου».
Απαντώντας στις επικρίσεις της αντιπολίτευσης περί έλλειψης αναπτυξιακού οράματος, ο Δ. Γεωργακής περιέγραψε μια στρατηγική που ενσωματώνει τις νέες τεχνολογίες, είναι ήπια και δεν επιβαρύνει το περιβάλλον.
«Ο ρόλος των ΟΤΑ στην εισαγωγή και εφαρμογή της καινοτομίας οφείλει να είναι πρωταγωνιστικός. Ο Δήμος μας διαθέτει μια τοπική οικονομία με ισχυρή έμφαση στον αγροδιατροφικό τομέα, ο οποίος όμως έχει δεχθεί ισχυρά πλήγματα από διαδοχικές φυσικές καταστροφές. Τα Μέγαρα μπορούν και πρέπει να αποτελέσουν ένα ζωντανό εργαστήρι πολιτικής προστασίας και αγροτικής ανθεκτικότητας απέναντι στην κλιματική αλλαγή».
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν:
Το οικοσύστημα των ελληνικών AgriTech και FoodTech Startups περιλαμβάνει ήδη περισσότερες από 30 δυναμικές επιχειρήσεις, οι οποίες έχουν δημιουργήσει πάνω από 200 θέσεις εργασίας, αντλώντας χρηματοδοτήσεις που ξεπερνούν τα 15 εκατομμύρια ευρώ.
Το 47% αυτών των εταιρειών είναι συγκεντρωμένο στην Αττική, γεγονός που καθιστά τα Μέγαρα ιδανικό περιφερειακό κόμβο για την αποσυμφόρηση του αστικού ιστού.
Σε εθνικό επίπεδο, τα ιδιωτικά επενδυτικά κεφάλαια στον τομέα αυτό αγγίζουν για το 2026 τα 310 εκατομμύρια ευρώ
Η Ζώνη Καινοτομίας θα λειτουργεί εντός συγκεκριμένης γεωγραφικής περιμέτρου, προσφέροντας φορολογικά κίνητρα, χρηματοοικονομικές διευκολύνσεις και απλοποιημένες διαδικασίες αδειοδότησης για την προσέλκυση τμημάτων Έρευνας & Ανάπτυξης (R&D) μεγάλων επιχειρήσεων. Τη διαχείριση του φορέα θα αναλάβει Ανώνυμη Εταιρεία (Α.Ε.) που θα συσταθεί από το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας.
Η δημιουργία της Αγροδιατροφικής Ζώνης Καινοτομίας αναμένεται να επιφέρει σημαντικά οφέλη, τα οποία εκτείνονται σε τρεις βασικούς άξονες: τον οικονομικό, τον κοινωνικό και τον περιβαλλοντικό, με ισχυρό αντίκτυπο τόσο σε τοπικό όσο και σε εθνικό επίπεδο.
Σε οικονομικό επίπεδο, η θεσμοθέτηση της ζώνης θα λειτουργήσει ως μαγνήτης για σημαντικά ιδιωτικά επενδυτικά κεφάλαια, τα οποία ήδη μέσα στο 2026 καταγράφουν έντονη δυναμική, ανοίγοντας παράλληλα τον δρόμο για τη δημιουργία νέων, ποιοτικών θέσεων εργασίας στην ευρύτερη περιοχή των Μεγάρων.
Εξίσου κρίσιμος είναι και ο κοινωνικός αντίκτυπος της πρωτοβουλίας, καθώς επιτυγχάνεται η συγκράτηση των νέων επιστημόνων στον τόπο τους και η παραγωγή εξειδικευμένης τοπικής τεχνογνωσίας. Μέσα από αυτή τη δομή, οι τοπικοί παραγωγοί θα αποκτήσουν μια άμεση, οργανική γέφυρα με την επιστημονική έρευνα, γεγονός που θα τους επιτρέψει να θωρακίσουν την παραγωγή τους απέναντι σε σύγχρονες προκλήσεις, όπως η επισιτιστική κρίση.
Τέλος, η περιβαλλοντική διάσταση του εγχειρήματος απαντά απευθείας στην υπαρξιακή απειλή της κλιματικής αλλαγής. Μέσω της ζώνης θα αναπτυχθούν και θα εφαρμοστούν στην πράξη καινοτόμες τεχνολογίες αιχμής, με άμεσο στόχο τη δραστική μείωση της κατανάλωσης νερού, την προσαρμογή των καλλιεργειών στα νέα κλιματικά δεδομένα και τον περιορισμό της απώλειας τροφίμων.
Η κριτική της αντιπολίτευσης: «Λείπουν στοιχεία, απουσιάζει η πτηνοτροφία»
Η εισήγηση προκάλεσε την άμεση αντίδραση του πρώην Δημάρχου, Γρ. Σταμούλη, ο οποίος σχολίασε σκωπτικά ότι η παρουσίαση έμοιαζε περισσότερο με «ακαδημαϊκή διάλεξη» παρά με συγκεκριμένη εισήγηση, αναδεικνύοντας δύο βασικά κενά στο προσχέδιο του μνημονίου.
Πρώτον, ο Γρ. Σταμούλης επέκρινε το γεγονός ότι ενώ τα στοιχεία του Δήμου Μεγαρέων ήταν πλήρη, τα στοιχεία του ΕΛΜΕΠΑ (διεύθυνση, ονοματεπώνυμο Πρύτανη) παρέμεναν κενά («τελίτσες»). Δεύτερον, και ουσιαστικότερον, ο πρώην Δήμαρχος έθεσε θέμα παράλειψης του ισχυρότερου πυλώνα της τοπικής οικονομίας: της πτηνοτροφίας.
«Στους θεματικούς άξονες αναφέρεστε μόνο στη “γεωργία ακριβείας”. Ο αγροτικός τομέας περιλαμβάνει την κτηνοτροφία, την αλιεία, τη δασοκομία. Το πιο δυνατό σημείο της περιοχής μας, που μπορεί να την απογειώσει, είναι η πτηνοτροφία. Γιατί απουσιάζει τελείως; Αν πρόκειται για παράλειψη, προτείνω να προστεθεί οπωσδήποτε ο όρος “κτηνοτροφία/πτηνοτροφία”».
Απαντώντας στις ερωτήσεις του σώματος (συμπεριλαμβανομένης της ερώτησης του κ. Φωτίου για το οικονομικό βάρος), ο Δ. Γεωργακής ξεκαθάρισε ότι η δράση αυτή δεν έχει κανένα απολύτως κόστος για τον Δήμο, καθώς ο φορέας διαχείρισης θα είναι μονομετοχική Α.Ε. του Υπουργείου Οικονομικών.
Όσον αφορά τις επικρίσεις του Γρ. Σταμούλη, ο εισηγητής εμφανίστηκε φανερά ενοχλημένος, καλώντας τον να δείξει «ευρύτητα πνεύματος»:
«Είναι ένα προσχέδιο, προφανώς τα ονόματα και οι διευθύνσεις θα συμπληρωθούν κατά την υπογραφή. Τι σημασία έχει αν ο Πρύτανης λέγεται έτσι ή αλλιώς; Αναφορικά με τη “γεωργία ακριβείας”, πρόκειται για διεθνή, συγκεκριμένο τεχνολογικό όρο που εξ ορισμού δεν περιλαμβάνει την κτηνοτροφία. Αυτό όμως δεν αποκλείει τίποτα. Ο αγροδιατροφικός τομέας είναι ένα ευρύ πλαίσιο που περιλαμβάνει την αλιεία και την πτηνοτροφία. Οι θεματικοί άξονες προτάθηκαν από το πανεπιστήμιο με βάση την τεχνογνωσία του. Η πτηνοτροφία θα βρει εφαρμογή στα τοπικά αυτάρκη συστήματα τροφίμων και στις αλυσίδες αξίας».
Ομόφωνη έγκριση και επόμενα βήματα
Παρά τις λεκτικές αψιμαχίες και τις επιμέρους διαφωνίες για τη διατύπωση των όρων, κανένας δημοτικός σύμβουλος δεν έφερε αντίρρηση επί της ουσίας του θέματος. Το Μνημόνιο Συνεργασίας εγκρίθηκε ομόφωνα.
Για την παρακολούθηση του έργου, τον σχεδιασμό και την προετοιμασία της προμελέτης σκοπιμότητας, η οποία θα κατατεθεί στα αρμόδια κυβερνητικά κλιμάκια, ορίστηκε τριμελής επιτροπή. Μετά από πρόταση του Δ. Γεωργακή, την επιτροπή θα στελεχώσουν οι: Σπύρος Οικονομόπουλος, Σπύρος Νικολάου, Δημήτρης Γεωργακής.