Είμαστε μπροστά σε τρομακτικές αλλαγές στην περιοχή μας ή όχι; Απαντήσεις δίνει στην παρακάτω τοποθέτησή του ο Αντιδήμαρχος Τεχνικών Υπηρεσιών Δήμου Μεγαρέων και Πολιτικός Μηχανικός Βασίλης Σάλτας.
Η δημοσίευση του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τη Βιομηχανία και την Εφοδιαστική Αλυσίδα προκάλεσε συζητήσεις στη Δυτική Αττική, φέρνοντας μαζί της φήμες για ανατροπές στις χρήσεις γης και «αποβάσεις» κέντρων logistics στα Μέγαρα.
Το νέο πλαίσιο δεν φέρνει άμεσες ή μεγάλες αλλαγές στην καθημερινότητα και την πολεοδομία του Δήμου, υποστηρίζει ο Β. Σάλτας, αλλά ο Δήμος δεν εφησυχάζει στην περίπτωση που υπάρξει ενδεχόμενη δημιουργία «Οργανωμένων Υποδοχέων Μεταποιητικών και Επιχειρηματικών Δραστηριοτήτων», όπως αναφέρονται.
Τι προβλέπει η νέα απόφαση για τη Βιομηχανία και την Εφοδιαστική Αλυσίδα και τι σημαίνει στην πράξη για τον Δήμο Μεγαρέων
«Η πρόσφατη θεσμοθέτηση του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τη Βιομηχανία και την Εφοδιαστική Αλυσίδα είναι αναμφίβολα μια σημαντική εξέλιξη για ολόκληρη τη Δυτική Αττική. Και είναι φυσικό να δημιουργεί ερωτήματα και στον Δήμο Μεγαρέων, αναφέρει στην παρακάτω τοποθέτησή του ο Αντιδήμαρχος Τεχνικών Υπηρεσιών Δήμου Μεγαρέων Βασίλης Σάλτας.
Τα Μέγαρα αναφέρονται στο νέο Χωροταξικό Πλαίσιο και, μάλιστα, η περιοχή μας εντάσσεται στον ευρύτερο σχεδιασμό για τη μεταποίηση και την εφοδιαστική αλυσίδα της Αττικής.
Τι σημαίνει όμως αυτό στην πράξη;
Σημαίνει ότι αλλάζουν άμεσα οι χρήσεις γης στα Μέγαρα; Ότι δημιουργείται μια νέα βιομηχανική περιοχή; Ότι έχει αποφασιστεί η δημιουργία μεγάλου κέντρου logistics;
Η απάντηση είναι όχι.
Και αυτό είναι ίσως το πρώτο πράγμα που πρέπει να γίνει σαφές, ώστε η συζήτηση να γίνει με ψυχραιμία και πραγματικά δεδομένα.
Μιλάμε για ένα στρατηγικό πλαίσιο και όχι μια άμεση χωροθέτηση.
Η νέα ΚΥΑ (Κοινή Υπουργική Απόφαση) θεσπίζει ένα εθνικό πλαίσιο για το πού και με ποιους κανόνες θα αναπτύσσονται στο μέλλον η βιομηχανία και η εφοδιαστική αλυσίδα.
Βασική κατεύθυνση του νέου σχεδιασμού είναι η εγκατάλειψη της διάσπαρτης και άναρχης ανάπτυξης και η προώθηση περισσότερο οργανωμένων μορφών χωροθέτησης. Ειδικά για την Αττική, το νέο πλαίσιο δίνει έμφαση στους οργανωμένους υποδοχείς και στους θεσμοθετημένους χώρους παραγωγικών δραστηριοτήτων. Αυτό έχει σημασία για τα Μέγαρα, αλλά δεν σημαίνει ότι κάθε έκταση στον Δήμο μπορεί από σήμερα να χρησιμοποιηθεί για βιομηχανία ή logistics.
Για κάθε συγκεκριμένη εγκατάσταση, εξακολουθούν να απαιτούνται οι προβλεπόμενες διαδικασίες, να εξετάζονται οι χρήσεις γης και να τηρούνται οι περιβαλλοντικοί και πολεοδομικοί περιορισμοί.
Γιατί αναφέρονται τα Μέγαρα;
Η απάντηση βρίσκεται σε μεγάλο βαθμό στη γεωγραφία. Η Δυτική Αττική αποτελεί ήδη έναν από τους σημαντικότερους παραγωγικούς και μεταφορικούς χώρους της χώρας. Η θέση των Μεγάρων, οι βασικοί οδικοί άξονες, η γειτνίαση με το Θριάσιο Πεδίο και την Ελευσίνα και η σύνδεση της Αττικής με την Πελοπόννησο δημιουργούν αντικειμενικά ενδιαφέρον για δραστηριότητες μεταποίησης και εφοδιαστικής.
Το νέο Χωροταξικό ουσιαστικά έρχεται να αποτυπώσει αυτή την πραγματικότητα στον εθνικό σχεδιασμό. Δεν δημιουργεί αυτή την πραγματικότητα.
Υπάρχει, ωστόσο, ένα σημείο της νέας απόφασης που αξίζει ιδιαίτερης προσοχής.
Στην ενότητα που αφορά την οργανωμένη χωροθέτηση της μεταποίησης και της εφοδιαστικής στην Αττική, αναφέρεται ότι η Περιφέρεια Αττικής έχει επισημάνει τέσσερις περιοχές ιδιοκτησίας της, μεταξύ άλλων και στον Δήμο Μεγαρέων, προκειμένου να εξετάσει την προοπτική αξιοποίησής τους για τη δημιουργία Οργανωμένων Υποδοχέων Μεταποιητικών και Επιχειρηματικών Δραστηριοτήτων (ΟΥΜΕΔ).
Αυτό δεν σημαίνει ότι υπάρχει τελική απόφαση για δημιουργία ΟΥΜΕΔ στα Μέγαρα, γιατί απλά γίνεται μια αναφορά προς εξέταση. Κατάλληλο ακίνητο η Περιφέρεια στην πραγματικότητα δεν έχει εντός του Δήμου και επίσης δεν υπάρχει δεδομένη χωροθέτηση και επομένως μιλάμε για απλά μια κατεύθυνση, που πιθανόν να εξεταστεί με τον ισχύοντα πολεοδομικό και περιβαλλοντικό σχεδιασμό. Επαναλαμβάνω όμως πως τέτοιο ακίνητο της Περιφέρειας στην πραγματικότητα δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή. Και επομένως είναι κάτι που ο Δήμος Μεγαρέων ασφαλώς πρέπει να παρακολουθεί στενά, χωρίς όμως να δημιουργείται η εντύπωση ότι έχει ήδη ληφθεί μια τελική απόφαση.
Ίσως εξίσου σημαντικό με αυτά που λέει το νέο Χωροταξικό είναι να δούμε τι δεν λέει. Δεν λέει ότι όλος ο Δήμος Μεγαρέων μετατρέπεται σε περιοχή logistics. Δεν λέει ότι δημιουργείται νέα βιομηχανική ζώνη στα Μέγαρα. Δεν λέει ότι συγκεκριμένη έκταση στον Δήμο αποκτά αυτομάτως νέα χρήση. Δεν λέει ότι θα κατασκευαστεί άμεσα κάποιο μεγάλο εμπορευματικό κέντρο. Και ασφαλώς δεν σημαίνει ότι καταργούνται οι περιβαλλοντικοί και πολεοδομικοί περιορισμοί που ισχύουν στην περιοχή. Αυτές οι διακρίσεις είναι σημαντικές, γιατί μια διαφορετική παρουσίαση θα μπορούσε εύκολα να δημιουργήσει ανησυχία στους κατοίκους χωρίς να ανταποκρίνεται σε αυτό που πραγματικά προβλέπει η απόφαση.
Το γεγονός ότι δεν υπάρχει σήμερα μια άμεση και συγκεκριμένη νέα χωροθέτηση δεν σημαίνει ότι το θέμα είναι αδιάφορο για τον Δήμο. Το αντίθετο ακριβώς! Η νέα χωροταξική κατεύθυνση αναγνωρίζει τη Δυτική Αττική και την περιοχή των Μεγάρων ως μέρος ενός ευρύτερου παραγωγικού και εφοδιαστικού συστήματος. Επομένως, είναι πιθανό τα επόμενα χρόνια να υπάρξουν προτάσεις και αιτήματα για οργανωμένες παραγωγικές ή εφοδιαστικές δραστηριότητες. Εκεί θα πρέπει να γίνει η ουσιαστική συζήτηση: Πού θα χωροθετηθούν; Ποιες θα είναι οι κυκλοφοριακές επιπτώσεις; Υπάρχουν οι απαραίτητες οδικές και τεχνικές υποδομές; Πώς προστατεύονται οι αγροτικές εκτάσεις, το φυσικό περιβάλλον και οι περιοχές ιδιαίτερης σημασίας; Πώς εξασφαλίζεται ότι η οικονομική δραστηριότητα θα δημιουργεί πραγματικό όφελος για την τοπική κοινωνία; Και, κυρίως, ποιος είναι ο συνολικός σχεδιασμός για τα Μέγαρα;
Ανάπτυξη με κανόνες
Το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο παρουσιάζεται από την Πολιτεία ως μια προσπάθεια να μπει τάξη στη χωροθέτηση της παραγωγικής δραστηριότητας και να περιοριστεί η διάσπαρτη ανάπτυξη. Αυτή η κατεύθυνση έχει ιδιαίτερη σημασία για μια περιοχή, όπως η Δυτική Αττική, η οποία έχει ήδη δεχθεί σημαντικές πιέσεις από βιομηχανικές, μεταφορικές και άλλες δραστηριότητες. Για τα Μέγαρα, επομένως, το ζητούμενο δεν είναι ούτε ο φόβος ούτε ο εφησυχασμός. Είναι η έγκαιρη ενημέρωση και ο σωστός σχεδιασμός.
Η περιοχή μας έχει σημαντικά συγκριτικά πλεονεκτήματα και είναι φυσικό να προσελκύει επενδυτικό ενδιαφέρον. Ταυτόχρονα, όμως, έχει αγροτική παραγωγή, οικισμούς, φυσικό περιβάλλον, αρχαιολογικό και πολιτιστικό πλούτο, τουριστική ανάπτυξη και μια καθημερινότητα που δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως παράμετρος δεύτερης σημασίας.
Το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο δεν αλλάζει από μόνο του την καθημερινότητα των κατοίκων των Μεγάρων. Δεν δημιουργεί σήμερα μια νέα βιομηχανική περιοχή και δεν χωροθετεί αυτομάτως ένα μεγάλο κέντρο logistics. Δίνει, όμως, ένα σαφέστερο στρατηγικό ρόλο στη Δυτική Αττική και στα Μέγαρα μέσα στο παραγωγικό και εφοδιαστικό δίκτυο της Αττικής. Και αναφέρει ειδικά ότι η Περιφέρεια έχει επισημάνει περιοχή στον Δήμο Μεγαρέων, μεταξύ άλλων, για να εξετάσει τη δυνατότητα δημιουργίας οργανωμένου υποδοχέα. Αυτό είναι ένα θέμα που αξίζει να παρακολουθήσουμε. Όχι με φόβο. Με γνώση, ενημέρωση και συμμετοχή. Γιατί το ζητούμενο δεν είναι να σταματήσει κάθε ανάπτυξη.
Το ζητούμενο είναι, εφόσον η ανάπτυξη έρθει, να γίνει οργανωμένα, με κανόνες και με σεβασμό στον τόπο και στους ανθρώπους του».