Στο «μικροσκόπιο» των επιστημόνων μπαίνει η θαλάσσια περιοχή των Μεγάρων, καθώς οι έρευνες του «Saronicos Project» αποκαλύπτουν άγνωστα στοιχεία για το υποθαλάσσιο ανάγλυφο, την περιβαλλοντική πίεση και τους σεισμικούς κινδύνους στον κόλπο μας.
Νέα δεδομένα που αφορούν άμεσα την ασφάλεια και το περιβάλλον της περιοχής μας έρχονται στο φως από τις πρόσφατες έρευνες του Oceanus Lab και του ΕΛΚΕΘΕ, όπως δημοσιεύεται σε ρεπορτάζ της Καθημερινής. Οι επιστήμονες, μελετώντας τα βαθύτερα σημεία του Σαρωνικού, εντόπισαν ενεργά σεισμικά ρήγματα που μέχρι σήμερα παρέμεναν άγνωστα, καθώς και ίχνη υποθαλάσσιων κατολισθήσεων, οι οποίες αποτελούν την κύρια αιτία πρόκλησης τσουνάμι.
Νέα, ενεργά σεισμικά ρήγματα μέσα στον Σαρωνικό ανακάλυψαν επιστήμονες. Μελετώντας το υποθαλάσσιο ανάγλυφο και ειδικά τα βαθύτερα σημεία του Σαρωνικού Κόλπου, οι ειδικοί εντόπισαν και αρκετές υποθαλάσσιες κατολισθήσεις, ενδεικτικές της σεισμικής δραστηριότητας. Ο βυθός έκρυβε και ευχάριστες εκπλήξεις, όπως το μοναδικό σε πυκνότητα και βιοποικιλότητα οικοσύστημα στο ηφαίστειο των Μεθάνων.
Η διερεύνηση του Σαρωνικού πραγματοποιείται στο πλαίσιο του «Saronicos Project», ενός πολύπλευρου εγχειρήματος που χρηματοδοτείται από το Κοινωφελές Ιδρυμα Αθ. Λασκαρίδη. Το υποθαλάσσιο ανάγλυφο μελέτησε ομάδα του ΕΛΚΕΘΕ, με επικεφαλής τον Δημήτρη Σακελλαρίου, γεωλόγο και διευθυντή ερευνών στο Κέντρο. «Μελετήσαμε τις βαθύτερες λεκάνες του Σαρωνικού και συγκεκριμένα αυτές της Επιδαύρου (βάθος περί τα 400 μέτρα), των Μεγάρων, των Μεθάνων (περί τα 250 μέτρα) και κάποιες μικρότερες ανατολικά του Πόρου. Οι βαθιές λεκάνες ουσιαστικά λειτουργούν ως “παγίδες” για ό,τι αιωρείται στο νερό, όχι μόνο το ίζημα, αλλά και κάθε λογής σκουπίδια, τα οποία μεταφέρονται εκεί με τα ρεύματα και μένουν εκεί», αναφέρει.
Οι επιστήμονες επισκέφθηκαν τον Φεβρουάριο για εννέα ημέρες την περιοχή με το ερευνητικό σκάφος «Αιγαίον» του ΕΛΚΕΘΕ. «Πραγματοποιήσαμε σεισμικές τιμές για να δούμε τη δομή, δηλαδή πώς είναι τα ιζήματα του πυθμένα, από πού τροφοδοτούνται. Επιπλέον πήραμε πυρήνες (“καρότα”) από τον βυθό και δείγματα από πιο επιφανειακά σημεία. Τα ιζήματα μας ενδιαφέρουν και για περιβαλλοντικούς λόγους, γιατί μας εξηγούν πώς λειτουργούν οι υδροδυναμικές συνθήκες, άρα και πώς μετακινούνται τα σκουπίδια».
Η δράση που υλοποιείται στο πλαίσιο του «Saronicos Project» του Ιδρύματος Αθ. Λασκαρίδη μελετά το υποθαλάσσιο ανάγλυφο και ειδικά τα βαθύτερα σημεία.
Ολα τα δείγματα έχουν σταλεί σε εργαστήρια για έρευνα, τα αποτελέσματα της οποίας θα δημοσιευτούν. «Αυτό που σε πρώτη φάση μπορώ να πω είναι ότι, όπως πάντα στις ερευνητικές αποστολές, είχαμε και κάποιες εκπλήξεις. Για παράδειγμα, εντοπίσαμε και ενεργά ρήγματα που δεν τα περιμέναμε, αλλά και υποθαλάσσιες κατολισθήσεις που είναι και η κύρια αιτία παραγωγής τσουνάμι», καταλήγει ο κ. Σακελλαρίου.
Η αποστολή του σκάφους «Αιγαίον»
Τον περασμένο Φεβρουάριο, το ερευνητικό σκάφος «Αιγαίον» βρέθηκε στα νερά μας για εννέα ημέρες. Χρησιμοποιώντας ρομποτικές κάμερες και ειδικά συστήματα λήψης δειγμάτων («καρότα» από τον βυθό), οι ερευνητές ανέλυσαν τη δομή του πυθμένα. Τα στοιχεία αυτά θα δείξουν πώς μετακινούνται οι ρύποι και τα πλαστικά στην περιοχή μας, αλλά και πώς οι υδροδυναμικές συνθήκες επηρεάζουν τις ακτές των Μεγάρων και της Νέας Περάμου.
Σεισμική δραστηριότητα και τρωτότητα ακτών
Εκτός από τα ρήγματα, η ομάδα του καθηγητή Γιώργου Παπαθεοδώρου (Oceanus Lab – Πανεπιστήμιο Πατρών) αξιολογεί την τρωτότητα των ακτών μας στη διάβρωση και τις πλημμύρες. Ενώ στον νότιο Σαρωνικό (Μέθανα) η βιοποικιλότητα παραμένει υψηλή, το βόρειο τμήμα —στο οποίο ανήκουν τα Μέγαρα— βρίσκεται υπό έντονες περιβαλλοντικές πιέσεις, γεγονός που καθιστά την έρευνα επιτακτική για τη λήψη μέτρων προστασίας.
Τι είναι το «Saronicos Project»;
Πρόκειται για ένα φιλόδοξο πρόγραμμα του Κοινωφελούς Ιδρύματος Αθ. Λασκαρίδη, με προϋπολογισμό 1,5 εκατ. ευρώ, που θα διαρκέσει έως το 2029. Στόχος είναι να χαρτογραφηθεί πλήρως ο Σαρωνικός και να προταθούν λύσεις για τον καθαρισμό του.
Για τους κατοίκους των Μεγάρων, τα αποτελέσματα αυτών των ερευνών αναμένονται με μεγάλο ενδιαφέρον, καθώς θα ρίξουν φως στο κατά πόσο η σεισμική δραστηριότητα του βυθού και η υποθαλάσσια ρύπανση επηρεάζουν την καθημερινότητα και το μέλλον της περιοχής μας.